TOP > ALL > ANIMATION > Niềm vui bất tận của hãng phim hoạt hình Studio Ghibli
ANIMATION

Niềm vui bất tận của hãng phim hoạt hình Studio Ghibli

Hãy tưởng tượng đến khung cảnh này: Nhân vật chính của chúng ta, chàng Jiro trẻ tuổi, khéo léo băng qua mái nhà của mình để đi đến chiếc phi cơ có trang bị cánh như cánh chim. Khi trèo vào buồng lái, Jiro khởi động cánh quạt và gió bắt đầu nâng chiếc phi cơ lên khỏi bệ đỡ. Khi chiếc phi cơ cất cánh, một bản nhạc du dương chỉ của riêng tiếng đàn mandolin bắt đầu vang lên. Bỗng nhiên, âm nhạc êm dịu đó biến thành bản hòa tấu của một dàn nhạc giao hưởng. Khung cảnh miền quê Nhật Bản tràn ngập ánh sáng khi Jiro lượn qua những cánh đồng. Cậu tiếp tục chuyến bay của mình qua thị trấn, mỗi nơi cậu bay qua lại có phong cảnh đẹp hơn những nơi trước.

Và rồi, bất chợt im lặng. Một chiếc tàu bay Zeppelin khổng lồ bước vào khuôn hình, che lắp đi mặt trời. Jiro nhanh chóng bay đến chiếc tàu bay khổng lồ để điều tra. Đột nhiên, mắt kính bảo hộ của cậu biến thành cặp kính dày và cậu bắt đầu mất kiểm soát chiếc phi cơ của mình. Chiếc phi cơ xinh đẹp của Jiro đâm vào một trong những vật có hình dạng như quả bom mà chiếc tàu bay Zeppelin đang mang theo rồi vỡ nát. Cậu với tay trong vô vọng khi bị rơi tự do. Một lúc sau, cậu thức dậy.

Những giây phút đầu tiên này của bộ phim hoạt hình Gió nổi (2013) chính là chất xúc tác cho sự say mê của tôi đối với hãng phim hoạt hình Studio Ghibli. Đối với tôi, cảnh phim này tóm gọn tất cả những gì Studio Ghibli đã đạt được trong lịch sử 35 năm của hãng. Thế giới như giấc mơ của Ghibli chưa bao giờ thất bại trong việc mang đến những điều kinh ngạc và kỳ diệu. Đồng thời, hãng phim này cũng không sợ hãi đối mặt với những sự thật khắc nghiệt, ngay cả khi điều đó có nghĩa là phải hy sinh cả cái đẹp.

Trong 3 thập kỷ qua, Ghibli đã phát triển thành hãng sản xuất phim hoạt hình vẽ tay hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, không thể nói về thành công của Ghibli nếu không đề cập đến hai tượng đài sáng tạo lớn của hãng: Takahata Isao và Miyazaki Hayao, đặc biệt là Miyazaki, người đã gắn liền với thương hiệu của hãng.

Sự khởi đầu của một kỷ nguyên

Gặp nhau lần đầu tiên khi đang làm việc tại hãng phim hoạt hình Toei, Takahata tiếp tục sản xuất tác phẩm thứ hai của Miyazaki, Nausicaa: Công chúa của thung lũng gió vào năm 1984. Nausicaa, bộ phim được đánh giá cao khi đã nghiên cứu tỉ mỉ các tác động của con người đối với môi trường và đánh dấu bước khởi đầu cho sự hợp tác lâu dài của cả hai. Số lượng chi tiết trong hình ảnh và hành động đặc biệt được khen ngợi. Đây cũng là bước đánh dấu sự kết hợp giữa Miyazaki và nhà soạn nhạc huyền thoại, Hisaishi Joe, người đã soạn nhạc cho từng tác phẩm của Miyazaki kể từ thời điểm đó.

Nhờ vào thành công về mặt thương mại của Nausicaa, Miyazaki, Takahata, cùng những thành viên khác, đã cùng thành lập Studio Ghibli vào năm 1985 với tâm niệm sẽ trung thành với nghệ thuật làm phim hoạt hình vẽ tay. Studio Ghibli nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường nội địa từ những năm 80 đến đầu những năm 90. Những bộ phim như Laputa: Lâu đài trên không (1986), Cô Phù Thủy Nhỏ Kiki (1989) và Chú heo màu đỏ Porco Rosso (1992), được thể hiện vô cùng xuất sắc, thành công cả về mặt phê bình lẫn doanh thu. Điều gì đến cũng đến, hãng phim nhỏ bé bắt đầu thu hút sự chú ý của thế giới.

Thỏa thuận phân phối với Disney vào giữa những năm 90 đã giúp khán giả phương Tây biết đến ngành phim hoạt hình vẽ tay của điện ảnh Nhật Bản. Đáng chú ý nhất, Công chúa Mononoke (1997) là bộ phim đầu tiên của Studio Ghibli có được sự ra mắt quan trọng tại Mỹ. Bộ phim nhanh chóng khẳng định vị thế của hãng Studio Ghibli trong ngành phim hoạt hình.

Thành công của Studio Ghibli đạt tới đỉnh cao với tác phẩm viễn tưởng đặc sắc, Vùng đất linh hồn vào năm 2001, bộ phim đã trở thành và vẫn đang là phim có doanh thu cao nhất từng được phát hành tại Nhật Bản, và đồng thời là phim hoạt hình Nhật Bản duy nhất giành giải thưởng Oscar cho Phim hoạt hình xuất sắc nhất. Vùng đất linh hồn đã mang đến cánh cửa thần kỳ cho thế hệ khán giả trẻ gần đây.

Dù vậy, phim của Ghibli có chất lượng vượt thời gian nên vẫn phù hợp với khán giả lứa tuổi. Đặc biệt, những bộ phim đó có khả năng gợi lại ký ức, cảm xúc, và hơn hết, là cảm giác tò mò như trẻ con, phản ánh rõ nét nhất qua các nhân vật trong phim.

Giấc mơ về bầu trời và bay lượn

Trong các bộ phim của Miyazaki, nhân vật chính trẻ tuổi thường nhìn chằm chằm lên bầu trời trong sự tò mò. Không có gì là ngạc nhiên khi các nhân vật của ông hiện thực hóa sự tò mò này thông qua các chuyến bay.

Cha của Miyazaki sở hữu công ty sản xuất các bộ phận cho máy bay chiến đấu của Nhật Bản trong Thế chiến thứ 2. Cảm giác tội lỗi vì việc trục lợi trong chiến tranh của gia đình đã nói lên quan điểm yêu hòa bình của ông. Nhưng cũng chính lý do đó đã tiếp lửa cho đam mê của ông với ngành hàng không và máy bay, mô-típ xuất hiện ở hầu hết các tác phẩm của ông. Giống như phản ánh tâm tình của Miyazaki, các nhân vật của ông cũng tìm thấy niềm vui trên bầu trời. Những chiếc tàu bay trong phim hoạt hình của Ghibli có tạo hình thú vị; được đưa vào phim với những nét thanh lịch tuyệt vời. Ngược lại, tàu chiến thường được phác họa với màu xám, to khổng lồ; như một điểm khuyết trên cảnh quan hoàn mỹ. Sự tương phản gay gắt giữa cái đẹp và sự mục nát phổ biến trong hầu hết các tác phẩm của Ghibli. Thông thường, sự căng thẳng này được bộc lộ từ kinh nghiệm của chính nhà làm phim.

Đối với Takahata, kinh nghiệm sống sót qua Thế chiến thứ 2 được thể hiện rõ nét nhất qua kiệt tác của ông, Mộ đom đóm (1988). Mặc dù bộ phim tập trung vào bi kịch cá nhân nhưng những cảm xúc của Seita và Setsuko vẫn được nhấn mạnh qua những khoảnh khắc hồn nhiên, hy vọng và kỳ diệu. Cái chết đột ngột của hai đứa trẻ nói lên rất nhiều về sự khốn khổ của những mảnh đời thơ ấu giữa chiến tranh.

Đối với máy bay, Miyazaki truyền tải khả năng của chúng thành các tác phẩm nghệ thuật cũng như là công cụ chiến tranh; thường xuyên xen kẽ cả hai. Như Giovanni Caproni miêu tả trong Gió nổi, “Giấc mơ hàng không bị nguyền rủa”. Đến cuối cùng, tác phẩm nghệ thuật của cả Caproni và Jiro đều được sử dụng làm vũ khí hủy diệt hàng loạt; giấc mơ của cả hai trở thành phiên bản tai ác của chính họ. Các nhân vật như Jiro thường nhận thấy bản thân như đứng giữa hai thái cực. Có lẽ đây là nơi Miyazaki bước đi trên ranh giới giữa giả tưởng và thực tế, rõ ràng, giới hạn là sợi dây chung trong các bộ phim của ông.

Lời kêu gọi chung của tuổi mới lớn

Trong Cô Phù Thủy Nhỏ Kiki, Kiki trải qua một nghi thức để trở thành phù thủy độc lập. Ban đầu, cô bé phải vật lộn để định hướng cuộc sống trong thành phố lớn mà không có sự hướng dẫn của bố mẹ. Hơn thế nữa, cô bé không thể dung hòa được sự khác biệt giữa các phép thuật truyền thống và hiện đại. Còn trong Công chúa Mononoke, nhân vật Ashitaka thấy mình bị giằng xé giữa hai phe trong cuộc chiến và cố gắng đàm phán hòa bình trong vô vọng. Trong khi ở Vùng đất linh hồn, Chihiro bị mắc kẹt trong trạng thái giữa sự sống và cái chết. Thật trùng hợp, hành trình của cô bé bắt đầu giữa chuyến chuyển nhà của gia đình, bản thân việc này là một sự chuyển tiếp quan trọng trong thời thơ ấu.

Chúng ta thường tìm thấy bản thân trong quá trình chuyển tiếp tại mỗi giai đoạn của cuộc đời. Đó có thể là khi đi đến đất nước khác hoặc khi đi làm lần đầu tiên trong đời. Thay đổi là một phần trong cuộc sống của chúng ta cũng như của các nhân vật trong phim hoạt hình của Studio Ghibli. Có lẽ đó là điều làm cho chúng ta dễ nhận ra mâu thuẫn cá nhân của các nhân vật.

Cách Takahata và Miyazaki dựa trên ký ức của mình để tạo nên những câu chuyện rất gần gũi và cũng rất phổ biến. Về bản chất, các bộ phim của Studio Ghibli ghi lại những thử thách và đau khổ của thời thơ ấu, cũng như những khoảnh khắc diệu kỳ vượt qua những khó khăn của chúng ta.

Quay lại với cảnh mở màn đó. Giống như giấc mơ của Jiro, chúng ta không thể mong đợi một cuộc sống hoàn hảo tuyệt đối. Tuy nhiên, như các tác phẩm của Studio Ghibli gợi ý, khó khăn mà chúng ta đối mặt trong thực tế sẽ làm cho những khoảnh khắc đẹp đẽ ngắn ngủi đó càng tuyệt vời hơn nữa.

Được viết bởi Charlie Chua

RECOMMEND POSTS

ページトップへ